Φως στον μύθο περί καταστροφής των αρχαίων ιερών από την Ορθοδοξία.










Αναζητώντας την ιστορική αλήθεια.

Πολλές φορές η αναζήτηση της ιστορικής αλήθειας μας οδηγεί στο συμπέρασμα πως σε ένα γεγονός έχουν μερίδιο ευθύνης και οι δύο πλευρές. Αρκεί να σκεφτούμε το μέγεθος της καταστροφής που προξένησαν οι αναρίθμητοι εμφύλιοι πόλεμοι στην Αρχαία Ελλάδα. (Πελοποννησιακός πόλεμος, Μεσσηνιακοί πόλεμοι, η εμφύλια σύγκρουση των Μακεδόνων με τους υπόλοιπους Έλληνες και ούτω καθεξής). Δεν μπορούμε επίσης να ξεχάσουμε την καταστροφή ενός από τα επτά θαύματα του αρχαίου Κόσμου, του ναού της Αρτέμιδος στην Έφεσο, από τον Ηρόστρατο, την ισοπέδωση της Θήβας από τους Μακεδόνες, πλην της οικίας του ποιητή Πινδάρου, και φυσικά τις τρομακτικές καταστροφές που επέφεραν οι Ρωμαίοι στα μνημεία του αρχαίου Ελληνικού πολιτισμού.

Η προπαγάνδα των εθνικών απέναντι στον χριστιανισμό.

Είναι πάγια τακτική όλων των ‘’εθνικών’’ και νεο-παγανιστικών ρευμάτων ο ισχυρισμός ότι οι Χριστιανοί κατέστρεψαν ναούς , ιερά , αγάλματα , έργα τέχνης και πολλά μνημεία πολιτισμού, θέλοντας να εξαλείψουν την αρχαία ελληνική θρησκεία. Χρησιμοποιώντας τις κλασσικές μεθόδους όλων των προπαγανδιστών, παίρνουν μεμονωμένα περιστατικά και τα ανάγουν σε αξιώματα, παρουσιάζοντάς τα σαν επίσημη γραμμή της Χριστιανικής εκκλησίας στον υποτιθέμενο πόλεμο που αυτή διεξήγαγε ενάντια στην αρχαία ελληνική θρησκεία. Πολλές φορές δε ερωτούν και απαντούν μόνοι τους σε ερωτήματα του τύπου ‘’Τι έκανε η Ορθοδοξία στους Έλληνες;’’, απαντώντας: ‘’Κατέστρεψε, έκαψε, βεβήλωσε, γκρέμισε, λήστεψε’’ και ούτω καθεξής. Πολλές φορές ακόμα φτάνουν να μιλούν για οργανωμένο σχέδιο το οποίο κατηύθυνε μάζες βαρβάρων χριστιανών στο να καταστρέψουν, να ακρωτηριάσουν και να ερημώσουν αγάλματα και ναούς, με αποτέλεσμα αυτά τα οποία σήμερα θαυμάζουμε σε μουσεία να παρουσιάζονται έτσι επειδή εκείνες οι "ορδές" τα κατέστρεψαν.

Προσφιλές όσο και κάλπικο επιχείρημά τους , για να ενοχοποιήσουν συνολικά την Ορθοδοξία και την ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία , είναι να επικαλούνται τις επιδρομές του Αλάριχου που πραγματοποιήθηκαν από το 396 μ.Χ. και έπειτα και τις τρομακτικές καταστροφές που εκείνες προξένησαν σε αρχαίους ναούς. Αυτό φυσικά είναι ένα πολύ απτό δείγμα της χοντροκομμένης προπαγάνδας αλλά και της άγνοιας από πλευράς των αυτοαποκαλούμενων ‘’εθνικών’’. Αποκρύπτουν δηλαδή εσκεμμένα την πραγματική ταυτότητα του Αλάριχου η οποία ήταν γοτθική-γερμανική και όχι αυτή του Ρωμαίου πολίτη της ανατολικής Αυτοκρατορίας. Και φυσικά αποκρύπτουν και το γεγονός πως οι μοναχοί που τον ακολουθούσαν ήσαν μέλη της αίρεσης των Αρειανιστών, τους οποίους ο Αυτοκράτωρ Θεοδόσιος Α’ είχε διώξει μόλις ένα χρόνο πριν. Σαφώς θα πρέπει κάποιος να είναι εντελώς υποκειμενικός και μεροληπτικός για να υποστηρίξει ότι κατά τη διάρκεια της πορείας για την επικράτηση του Χριστιανισμού δεν υπήρξαν περιπτώσεις φανατικών ή ανόητων ή και τα δύο μαζί, που έδειξαν εκδικητική συμπεριφορά απέναντι στους πρώην διώκτες τους. Βεβαίως υπήρξαν και επίσημες αυτοκρατορικές εντολές εναντίον των εκπροσώπων της αρχαίας Ελληνικής θρησκείας, κάτι το οποίο έκανε και ο Αυτοκράτορας Θεοδόσιος ο Β’, αυτό όμως δεν αποτελούσε γενική τακτική ούτε της Αυτοκρατορίας ούτε της Εκκλησίας.

Πότε πραγματικά καταστράφηκαν τα αρχαία ελληνικά μνημεία;

Είναι γνωστό ότι ο Χριστιανισμός άρχισε να γίνεται επικρατούσα θρησκεία στα χρόνια του Μεγάλου Κωνσταντίνου, δηλαδή από τις αρχές του 4ου μεταχριστιανικού αιώνα. Εδώ λοιπόν γεννάται το μεγάλο ερώτημα σχετικά με το πότε καταστράφηκαν τα μνημεία των προγόνων μας. Μήπως ήταν ήδη κατεστραμμένα; Στις ερωτήσεις αυτές έχουν ήδη απαντήσει πολλοί ιστορικοί επιστήμονες αλλά εμείς θα μιλήσουμε και με τα κείμενα των ίδιων των εθνικών μέσα από τα οποία φαίνεται ξεκάθαρα ότι τα ιερά της αρχαίας Ελληνικής θρησκείας είχαν καταστραφεί αιώνες πριν την επικράτηση του Χριστιανισμού .

Διαβάζουμε λοιπόν στο έργο "Υπέρ της των Ελλήνων νόσου" ότι τον 3ο π.χ αιώνα οι Αιτωλοί κατέστρεψαν διάφορους τόπους λατρείας που αποτελούσαν τον συνδετικό κρίκο μεταξύ των πληθυσμών των πόλεων-κρατών. Ο στρατηγός της Αιτωλικής Συμπολιτείας Σκόπας το 219 π.Χ εισέρχεται στην ιερή πόλη των Μακεδόνων, το Δίον, και την ισοπεδώνει. Το ίδιο ακριβώς συνέβη και από τον άλλο στρατηγό των Αιτωλών Δωρίμαχο στο ιερό της Δωδώνης, όπως γράφει ο Πολύβιος. Σε απάντηση αυτών οι Μακεδόνες με επικεφαλής το Φίλιππο Ε’ το 200 π.Χ., πυρπόλησαν ναούς και διέλυσαν κάπου 2000 αγάλματα στην περιοχή της Αιτωλίας, ενώ στη συνέχεια προχώρησαν μέχρι την Αττική όπου βεβήλωσαν μνημεία και σύλησαν τάφους ,σκορπίζοντας ακόμα και τα οστά των νεκρών.

Ακολούθως οι Ρωμαίοι για περίπου 200 χρόνια ισοπέδωναν και λεηλατούσαν πόλεις , ιερά , ναούς και αγάλματα. Ο ύπατος Τίτος Φλαμινίνος το 194 π.Χ. στέλνει καράβια ολόκληρα με κλεμμένα αγάλματα για να κοσμήσουν το θρίαμβό του στη Ρώμη. Σύμφωνα με τον έγκριτο ιστορικό Πολύβιο, το 189 π.Χ. ο Μάρκος Νοβίλιος λεηλατεί την ευρύτερη περιοχή της Αμβρακίας και την λαφυραγωγεί στέλνοντας στη Ρώμη ανεκτίμητους θησαυρούς και επιγραφές, ενώ το 181 π.χ η Σύγκλητος αποφασίζει να ρίξει στην πυρά τα έργα του Πυθαγόρα.

Ακολουθεί ένα ρωμαϊκό έγκλημα που όμοιό του μόνο ο Ξέρξης είχε διανοηθεί να κάνει. Ο άξεστος και βάρβαρος στρατηγός Σύλλας το 87 π.χ καταστρέφει την Αθήνα, τη λεηλατεί άγρια και στέλνει στη Ρώμη αμέτρητα αγάλματα και θησαυρούς, ανάμεσά τους και την ονομαστή βιβλιοθήκη του Απελλικώνος . Σαν γύπας άρπαξε επίσης και το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς από την Ακρόπολη, ενώ δεν παρέλειψε να λεηλατήσει τα ιερά της Βοιωτίας, της Επιδαύρου, της Ολυμπίας και των Δελφών.

Αργότερα, το 55 π.Χ., ο Βέρρης κλέβει τον χρυσό από τον Παρθενώνα στην Αθήνα, αρπάζει από την Τένεδο το άγαλμα του ημίθεου Τέννητος, ληστεύει το Ηραίο στη Σάμο και το ναό της Αρτέμιδος στην Πέργαμο. Ακολούθησαν κι άλλοι ακόμη Ρωμαίοι οι οποίοι ασέλγησαν πάνω στο πτώμα της αρχαίας Ελλάδος, ανάμεσα τους και ο διαβόητος Καλιγούλας ο οποίος διέταξε να αποκεφαλίσουν πολλά αγάλματα και στη θέση της κεφαλής τους να μπει η δική του προτομή.

Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν ότι οι Ρωμαίοι, σε ένα αρχικό στάδιο τουλάχιστον, ισοπέδωσαν κυριολεκτικά την Ελλάδα. Και μόνο οι λίθοι έμειναν να θυμίζουν τη σεμνότητα και το μεγαλείο της. Καταλήγει έτσι ο Παυσανίας ο περιηγητής, τον δεύτερο μεταχριστιανικό αιώνα, να μας μιλάει για μία έρημη και αραιοκατοικημένη επαρχία της Ρώμης, της οποίας οι πόλεις είναι άδειες και τα ιερά γκρεμισμένα και χορταριασμένα.

Εδώ όμως διερωτάται κανείς πως όλες αυτές οι πληροφορίες δένουν με τις πομπώδεις δηλώσεις περί καταστροφής ιερών, αγαλμάτων, ναών και πως η Ορθοδοξία έφτασε να κατηγορείται ότι επέφερε μόνο καταστροφή έργων τέχνης και βιβλιοθηκών…….

Αξίζει να σημειωθεί ότι η μαρτυρία του Παυσανία έχει ιδιαίτερα βαρύνουσα σημασία αφού το έργο του ‘’Περιήγησις της Ελλάδος’’ έχει γραφεί ανάμεσα στο 160 και 180 μ.Χ.. Οπότε οι ίδιοι οι εκπρόσωποι των ‘’εθνικών’’ που καταγγέλλουν τον Χριστιανισμό σαν διώκτη του αρχαιοελληνικού πολιτισμού μας αποκαλύπτουν τελικά, μέσω των παραπομπών τους στις αυθεντικές αρχαίες πηγές, ότι μάλλον οι Ρωμαίοι ήταν εκείνοι που δημιούργησαν όλα αυτά τα ερείπια. Αλλά, παρόλα αυτά, πρέπει κάπως να φταίνε οι Βυζαντινοί Αυτοκράτορες και οι Χριστιανοί. Και αυτό το αποκαλούν ιστορική αντικειμενικότητα.

Εδώ όμως δείχνουν και το πόσο επιλεκτική μνήμη έχουν, ξεχνώντας ότι οι Χριστιανοί μέχρι και τις μέρες του Μεγάλου Κωνσταντίνου ήσαν κάτω από συνεχείς και φρικτούς διωγμούς ,έχοντας γύρω στα 11 εκατομμύρια μάρτυρες. Ακόμη τον τέταρτο μ.Χ. αιώνα οι Χριστιανοί δεν ήταν καν πλειοψηφία στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Φαίνεται λοιπόν πως τον 4ο αιώνα που επικράτησε τελικά ο Χριστιανισμός, οι αρχαίοι ναοί και τα αγάλματα είχαν ανακατασκευαστεί ,μόνο και μόνο για να δοθεί η ευκαιρία στους Χριστιανούς να τους ξανακαταστρέψουν.

Η γενίκευση απέναντι στην ιστορική αλήθεια.

Οι ισχυρισμοί των σημερινών αυτοαποκαλούμενων ‘’εθνικών’’ χαρακτηρίζονται τουλάχιστον ως ανιστόρητοι , προκατειλημμένοι και μεροληπτικοί. Προβαίνουν σε γενικεύσεις, όπου ακραία και μεμονωμένα περιστατικά φωτίζονται υπερβολικά εις βάρος της αλήθειας. Σαφώς και από μέρος του χριστιανικού όχλου έγιναν καταστροφές. Αυτό δεν μπορεί να το αρνηθεί κάποιος, από την άλλη όμως η γενίκευση και η απόδοση όλων των καταστροφών στην ύπαρξη ενός τάχα προγραμματισμένου σχεδίου από την πλευρά της Ορθοδοξίας, είναι τουλάχιστον αστεία.

Στην πραγματικότητα η ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία προφύλαξε με κάθε τρόπο όλους αυτούς τους καλλιτεχνικούς και πνευματικούς θησαυρούς της αρχαιότητας, τους οποίους θεωρούσε ως στολίδι της Βασιλεύουσας αλλά και μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς της Αυτοκρατορίας. Δεν θα ήταν καθόλου υπερβολικό να πει κανείς πως όποιο μνημείο του αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού σώζεται σήμερα οφείλει την επιβίωσή του στην προστατευτική ασπίδα της Αυτοκρατορίας επί αιώνες. Άλλωστε όπως είχε πει και ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος : «Οπωσδήποτε, οι καταστροφές των ειδωλολατρικών ναών στην Ελλάδα δεν οφείλονταν σε θρησκευτικές συγκρούσεις. Η Ελλάδα είχε σε πολύ μεγάλο βαθμό ρημάξει και καταστραφεί, πριν την αναγνώριση του Χριστιανισμού ως επίσημης θρησκείας, όταν ακόμη οι Χριστιανοί ήσαν θύματα μεγάλων διωγμών ή και δεν είχαν καν εμφανισθεί στην Ιστορία. Ήδη στην Ελληνιστική εποχή, δεν ήταν λίγες οι πόλεις που είχαν μετατραπεί σε μικρή ομάδα χαμόσπιτων, με σπασμένα αγάλματα και ερειπωμένους ναούς».

Είναι επίσης γνωστό ότι το περίφημο μαντείο της Δωδώνης είχε σταματήσει προ πολλού να λειτουργεί, ενώ το ίδιο συνέβαινε και με τα υπόλοιπα μαντεία. Την πληροφορία αυτή μας δίνει ο Στράβων στα ‘’Γεωγραφικά’’ του, ένα έργο που είχε ολοκληρωθεί περίπου το 7 π.Χ. Παράλληλα, ο αρχαιολόγος Άγγελος Χωρέμης μας πληροφορεί ότι υπήρξαν βεβαίως καταστροφές, σε τοπικό επίπεδο όμως και με την υποκίνηση φανατικών παραγόντων, οι οποίοι κατάφερναν να εξαγριώνουν τον όχλο. Βέβαια πρέπει να αναλογιστούμε και το ιδιαίτερο κλίμα της εποχής, αφού είχαν περάσει λίγα μόλις χρόνια από τις τρομακτικές διώξεις του Διοκλητιανού , του Γαλερίου και του Λικινίου. Όμως επίσημη τακτική αυτό δεν υπήρξε ποτέ. Ακόμη και ο Μέγας Θεοδόσιος(αγαπημένος στόχος των ‘’εθνικών’’) προσπάθησε να σταματήσει τα όποια βίαια περιστατικά και τις καταστροφές.

Αντί επιλόγου...

Φτάνοντας στο τέλος λοιπόν, αρκεί να αναφέρουμε ότι στο σώμα των ιερών κανόνων της Εκκλησίας δεν υπάρχουν πουθενά σημεία που να επιβάλλουν εκχριστιανισμό βίαιο ή μη, και σχεδόν καμία εντολή που να επιτάσσει καταστροφή ιερών. Για να προλάβουμε όμως κάποιους εμπαθείς που θα μας θυμίσουν την σύνοδο της Καρθαγένης το 419 μ.Χ. στην οποία ζητήθηκε να εξαλειφθούν όλα τα υπολείμματα ειδώλων στην Αφρική, επισημαίνουμε ότι πρόκειται για τοπικού χαρακτήρα εντολή που αφορούσε τη Λατινική εκκλησία στη βόρειο Αφρική. Εξάλλου η ίδια ακριβώς σύνοδος ζητά από τους επισκόπους να διαλύσουν και όλους τους χριστιανικούς ναούς που είχαν ανεγερθεί αυθαίρετα. Καλό θα είναι λοιπόν οι λεγόμενοι ‘’εθνικοί’’ να μην εθελοτυφλούν προσπαθώντας να ανακαλύψουν οργανωμένο σχέδιο των Χριστιανών εναντίον τους. Αντιθέτως να δουν πως η αρχαία ελληνική πίστη και η αρχαία ελληνική φιλοσοφία (ξεκινώντας ήδη από τους Ορφικούς) έφτασε να διαποτίσει μέχρι ακόμη και την εποχή του 10ου μ.Χ. αιώνα τον Χριστιανισμό και ουσιαστικά έκανε την Ορθοδοξία αυτό που είναι σήμερα ,δηλαδή φυσική συνέχεια του Ελληνισμού.




Φίλιππος Μπουράτογλου – Απόφοιτος του Κέντρου Γεωπολιτικών Αναλύσεων του NewYorkCollege - Ιστορικός ερευνητης - Εκπαιδευτής πολεμικών τεχνών