Ήδη από τον 19ο αιώνα, η Γερμανική και η Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία κατέστρωναν από κοινού σχέδια, με σκοπό να καταστρέψουν τον μεγάλο αντίπαλό τους στην Ανατολή: τη Ρωσική Αυτοκρατορία. Στο πλαίσιο αυτών των σχεδιασμών, τα δύο υπουργεία εξωτερικών ξεκίνησαν μια κοινή μυστική επιχείρηση: τη δημιουργία της ''Κοινωνίας των Αλλογενών Λαών της Ρωσίας'' (Liga der Fremdvölker Rußlands – LFR).
Πολλές δεκαετίες αργότερα, το 1943, το Τρίτο Ράιχ δημιούργησε το λεγόμενο ''Αντι-Μπολσεβικικό Μπλοκ των Εθνών'' (ABN) για να επιτύχει τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Με το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ διετήρησαν το ABN στη ζωή, θέτοντας υπό την προστασία τους πρώην συνεργάτες των Ναζί. Ο Frank Wisner μάλιστα (δεύτερος στην ιεραρχία της CIA, την εποχή της ίδρυσής της), προσπάθησε να απαλλάξει τα στελέχη του ΑΒΝ από το βάρος των εγκλημάτων που είχαν διαπράξει, παραποιώντας τα ιστορικά στοιχεία και ισχυριζόμενος ότι το ABN είχε πολεμήσει με στόχο την εθνική απελευθέρωση των λαών της ανατολικής Ευρώπης και της Βαλτικής. Στα σχετικά φυλλάδια ''διαφώτισης'' που η CIA τύπωνε μαζικά, υποστηριζόταν ότι οι λαοί αυτών των περιοχών είχαν πολεμήσει σε έναν διμέτωπο αγώνα, τόσο εναντίον των Ναζί όσο και εναντίον των Σοβιετικών.Επρόκειτο φυσικά για χονδροειδέστατο ψέμα. Στην πραγματικότητα,οι ''κυβερνήσεις'' δοσιλόγων που δημιουργήθηκαν εκεί, μετά την κατάληψη των ανωτέρω περιοχών από τον γερμανικό στρατό, τάχθηκαν αναφανδόν στο πλευρό των Ναζί και εναντίον των Σοβιετικών, σχηματίζοντας τμήματα SS και παρέχοντας προσωπικό για τις φρουρές στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Οι δεσμοί μεταξύ της CIA και των παλαιών μελών του ΑΒΝ διατηρήθηκαν επί μακρόν. O John Loftus, συγγραφέας και πρώην εισαγγελέας στο Γραφείο Ειδικών Ερευνών (Office of Special Investigations- OSI), που υπάγεται απευθείας στο Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ και ασχολείται με τον εντοπισμό και την τιμωρία των παλαιών εγκληματιών πολέμου, έχει καταθέσει επισήμως ότι στα 1980 η μικρή πόλη Σάουθ Ρίβερ, κοντά στο Νιου Τζέρσεϊ, φιλοξενούσε ακόμη μια ''αποικία'' Λευκορώσων, πρώην ανδρών των SS. Στην είσοδο της πόλης ένα ηρώο, στολισμένο με τα διακριτικά σύμβολα των SS, μνημόνευε τους πεσόντες συντρόφους τους, ενώ λίγο μακρύτερα -σε ξεχωριστό χώρο- στεγαζόταν ο τάφος του ναζί ''πρωθυπουργού'' της Λευκορωσίας, Radoslav Ostrovski.
Είναι πολύ διαδεδομένη η άποψη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πολέμησαν τους Ναζί κατά τρόπο σκληρό και αταλάντευτο, ως την τελική τιμωρία τους στη Δίκη της Νυρεμβέργης. Αλλά αυτό δεν είναι αληθές, τουλάχιστον όχι καθ' ολοκληρίαν. Ο Πρόεδρος Roosevelt ήταν ένθερμος φιλελεύθερος βεβαίως, παρά ταύτα πίστευε ότι δεν υπήρχε τίποτε το μεμπτό στο να στρατολογήσει διάφορους αποστάτες και να τους βάλει να εργαστούν για τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο μάλλον μετριοπαθής Roosevelt πέθανε ωστόσο πριν τελειώσει ο πόλεμος, και οι διάδοχοί του δεν είχαν κανέναν ενδοιασμό να χρησιμοποιήσουν αμετανόητους εγκληματίες πολέμου και ακραιφνείς ναζιστές- πολλώ δε μάλλον αφού η πρώην σύμμαχος Σοβιετική Ένωση είχε πια εξελιχθεί σε αντίζηλο και ανταγωνιστή. Η νεοϊδρυθείσα CIA πρωτοστάτησε σε όλες αυτές τις διεργασίες, προωθώντας πρόσωπα με ''σκοτεινό'' παρελθόν σε διάφορες νευραλγικές θέσεις.
Οι έρευνες της αμερικανικής Γερουσίας (Επιτροπή Frank Church) το 1975, έφεραν στο φως πάρα πολλά στοιχεία σχετικώς με τις παράνομες δραστηριότητες της CIA κατά τις δεκαετίες του 1950 και του 1960. Μεταξύ αυτών των δραστηριοτήτων ήταν φυσικά και οι επιχειρήσεις ''υποδοχής'' και ''αξιοποίησης'' πρώην Σοβιετικών πολιτών, που την περίοδο του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου είχαν συνταχθεί με τους Ναζί και είχαν αναλάβει πολιτική και στρατιωτική δράση κατά της ΕΣΣΔ. Οι έρευνες ωστόσο οδήγησαν σε μάλλον περιορισμένα αποτελέσματα. Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών φαίνεται ότι έμαθαν να αποκρύπτουν επιμελέστερα τις δράσεις τους, αυτό δε σημαίνει επ' ουδενί όμως ότι τις σταμάτησαν κιόλας.
Η περίπτωση των Ουκρανών.
Οι Ουκρανοί υπερ- εθνικιστές, με προεξάρχοντες τους Dmytro Dontsov, Stepan Bandera και Yaroslav Stetsko, ακολούθησαν τον ίδιο δρόμο.
Ο πρώτος, που είχε υπάρξει μυστικός πράκτορας του Γερμανού Κάιζερ και -αργότερα- του ίδιου του Adolf Hitler, συνελήφθη από τη CIA με το τέλος του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου. Μετεγκαταστάθηκε στον Καναδά και πέθανε το 1973, στο Μόντρεαλ (σύμφωνα με κάποια ανεπίσημη εκδοχή ωστόσο, απεβίωσε στην ''περίεργη'' πόλη του Σάουθ Ρίβερ στο Νιου Τζέρσεϊ). O Dontsov,διανοούμενος και συγγραφέας με τεράστια επίδραση στο πολιτικό κίνημα OUN (Organization of Ukrainian Nationalists- Οργάνωση Ουκρανών Εθνικιστών), υπήρξε στενός συνεργάτης του Τρίτου Ράιχ. Είχε εξαφανιστεί από την Ουκρανία κατά τη διάρκεια του πολέμου και περνούσε τον καιρό του στη Γερμανία αλλά και στην πρωτεύουσα της Τσεχίας Πράγα, όπου μάλιστα ανέλαβε και διαχειριστής του Ινστιτούτου ''Reinhard Heydrich''. Γνωστός για τις απόψεις του επί των φυλετικών ζητημάτων, είχε ταχθεί υπέρ της ''Τελικής Λύσης'' στο εβραϊκό και το αθιγγανικό ''πρόβλημα''. Θεωρείται βέβαιο ότι οι ιδέες του προετοίμασαν ουσιαστικώς το έδαφος για τους απηνείς διωγμούς των συγκεκριμένων μειονοτήτων στην Ουκρανία, κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής(1941-1944).
Οι συνοδοιπόροι του Dontsov, Stepan Bandera και Yaroslav Stetsko, φαίνεται πως στρατολογήθηκαν μεταπολεμικώς από τη CIA στο Μόναχο. Τότε ανέλαβαν και την επιμέλεια του ραδιοφωνικού προγράμματος στην ουκρανική γλώσσα στο Radio Free Europe, αλλά και τη διεξαγωγή συγκεκαλυμμένων επιχειρήσεων δολιοφθοράς και προπαγάνδας στο έδαφος της ΕΣΣΔ.
Ο πρώτος είχε υπάρξει ιδρυτής του λεγομένου ''Ουκρανικού Επαναστατικού Στρατού'', ενός εθνικιστικού παραστρατιωτικού/ανταρτικού σχηματισμού, που ευθυνόταν για πλήθος εγκλημάτων στα εδάφη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, αλλά και για συστηματική εθνοκάθαρση σε βάρος των πολωνικών πληθυσμών στις σημερινές περιοχές της δυτικής Ουκρανίας. Ο ''Ουκρανικός Επαναστατικός Στρατός '' έδρασε από το φθινόπωρο του 1942 έως το τέλος της γερμανικής κατοχής στην ανατολική Ευρώπη (1944), και συνέχισε και πέραν αυτού του χρονικού ορίου (αν και εντελώς απομονωμένος), μαχόμενος εναντίον του Πολωνικού Λαϊκού Στρατού ως το 1947 και εναντίον του Σοβιετικού Στρατού ως το 1949.
Ο Yaroslav Stetsko από την άλλη, είχε ηγηθεί της βραχύβιας αυτοανακηρυχθείσης ''Ουκρανικής Εθνικής Κυβέρνησης'' (Ιούνιος/Ιούλιος 1941), που είχε ως έδρα της το Λβιβ.Οι ενέργειες και τα πολιτικά οράματα των Bandera και Stetsko φαίνεται πως είχαν προκαλέσει έως έναν βαθμό τη δυσαρέσκεια των Γερμανών που είχαν διαφορετικά σχέδια για την Ουκρανία, ωστόσο η γερμανική εύνοια προς τους ανωτέρω παρέμεινε σταθερή κατά τη διάρκεια του πολέμου, καθώς πολλές φράξιες και υπηρεσίες εντός του Τρίτου Ράιχ τους θεωρούσαν εξαιρετικώς χρήσιμους. Αν και οι ίδιοι ισχυρίστηκαν πως είχαν εγκλεισθεί σε στρατόπεδο συγκέντρωσης από τους Γερμανούς, εξαιτίας της ρήξης τους προς αυτούς, μεταξύ των ετών 1942-1944, κάτι τέτοιο είναι μάλλον απίθανο. Φαίνεται πως και οι δύο διέμεναν κατά το ανωτέρω χρονικό διάστημα στην έδρα της διοίκησης του στρατοπέδου συγκέντρωσης Oranienburg-Sachsenhausen, όπου και εργάστηκαν επάνω στο ναζιστικό σχέδιο για την εξόντωση των ''κατωτέρων φυλών'' που υποτίθεται ότι απειλούσαν την ''καθαρότητα'' των ''Αρίων''. Όπως και να έχουν τα πράγματα πάντως, τον Σεπτέμβριο του 1944 ''απελευθερώθηκαν'' από τους ίδιους τους Γερμανούς και - με τη λήξη του πολέμου- βρέθηκαν εντός της αμερικανικής ζώνης στην κατεχόμενη από τους Συμμάχους Γερμανία.
Ο Stepan Bandera δολοφονήθηκε το 1959 στο Μόναχο από έναν πράκτορα της σοβιετικής KGB, αλλά ο Stetsko δε λογοδότησε ποτέ για τις πράξεις του. Μάλιστα, το 1946 ανέλαβε και την ηγεσία του ΑΒΝ (Anti- Bolshevik Bloc of Nations) που επανασυστάθηκε (υπό την εποπτεία των Αμερικανών αυτή τη φορά) και τη διετήρησε ως τον θάνατό του το 1986.
Σχέδια διαμελισμού της Ρωσίας.
Το ABN συνεχίζει να υπάρχει και σήμερα κατά κάποιον τρόπο, ως ''Φόρουμ των Ελευθέρων Εθνών μετά τη Ρωσία'' ( Free Nations of Post-Russia Forum). Η οργάνωση ιδρύθηκε τον Μάιο του 2022, δηλαδή μετά την έναρξη της ρωσικής ''Ειδικής Στρατιωτικής Επιχείρησης'' στην Ουκρανία, και έχει πραγματοποιήσει ήδη επτά διεθνείς συναντήσεις, με την τελευταία να διεξάγεται στο ιαπωνικό έδαφος τις πρώτες ημέρες του Αυγούστου 2023. Σε αντίθεση με άλλες αντιπολιτευόμενες ομάδες που εστιάζουν στη ''δημοκρατία'' ή στα ''ανθρώπινα δικαιώματα'', ο διακηρυγμένος στόχος του Φόρουμ είναι ο διαμελισμός της Ρωσικής Ομοσπονδίας σε περίπου 41 ημι-ανεξάρτητα (στα πλαίσια μιας Συνομοσπονδίας) ή πλήρως ανεξάρτητα κρατίδια. Περαιτέρω, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για το ποιος κρύβεται πίσω από αυτόν τον πολιτικό οργανισμό: αν και ισχυρίζεται ότι μιλάει εκ μέρους των λαών της Ρωσικής Ομοσπονδίας, όχι μόνο κατηγορεί τη Μόσχα αλλά επιτίθεται και στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, τη Βόρειο Κορέα και το Ιράν. Τα κείμενα του Φόρουμ καταφέρονται πολύ συχνά επίσης εναντίον της Βενεζουέλας, της Λευκορωσίας και της Συρίας. Το αποτύπωμα της CIA είναι κάτι παραπάνω από ευκρινές.
Ταυτοχρόνως, υπό την ''υψηλή εποπτεία'' των αμερικανικών υπηρεσιών, έχουν δημιουργηθεί εξόριστες ''κυβερνήσεις'' για τη Λευκορωσία και το Ταταρστάν, όπως ακριβώς έχει συμβεί στο πρόσφατο παρελθόν με το Ιράκ και τη Συρία. Κανείς δεν τις έχει αναγνωρίσει ακόμη βεβαίως, αλλά η Ευρωπαϊκή Ένωση τις αντιμετωπίζει με ημι-επίσημο διπλωματικό τρόπο. Δίπλα στις υπόλοιπες ''κυβερνήσεις'' εν εξορία, υπάρχει επιπλέον επί μακρόν και η εξόριστη ''κυβέρνηση'' της Ιτσκερίας (Τσετσενίας).
Οι Ηνωμένες Πολιτείες γνωρίζουν βεβαίως πολύ καλά πως είναι αδύνατον να καταστρέψουν τη Ρωσική Ομοσπονδία με απ' ευθείας επίθεση. Οι ηγετικές κλίκες των ΗΠΑ κατανοούν (δηλαδή, ελπίζουμε ότι κατανοούν) ότι μια πρόκληση τέτοιου μεγέθους θα αποσταθεροποιούσε πλήρως τις διεθνείς σχέσεις και θα μπορούσε να οδηγήσει σε πυρηνική αναμέτρηση. Προσπαθούν λοιπόν να εφαρμόσουν μια ''έμμεση στρατηγική'' , πιέζοντας και υπονομεύοντας τη Ρωσία εκ των έσω, ευελπιστώντας ότι θα μπορούσαν ίσως να επιτύχουν έτσι τον διαμελισμό της.
Πολλές πολιτικές προσωπικότητες ανά τον κόσμο έχουν εμπλακεί σε αυτό το παιχνίδι, όπως η πρώην υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας και νυν μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Anna Fotyga ή ο Γάλλος κεντρώος βουλευτής Frederic Petit. Η Fotyga, το 2016, πρότεινε την υιοθέτηση ενός ψηφίσματος με το οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση θα απαγόρευε στην ουσία τα κυριότερα ρωσικά ΜΜΕ, όπως το Russia Today ή το Sputnik.Ο Petit από την άλλη, ήδη από το 2014, προέτρεπε συστηματικώς νεαρά μέλη του κόμματος με το οποίο πολιτεύεται (''Δημοκρατικό Κίνημα'') να πυκνώσουν τις επαφές τους με τη νέα ουκρανική κυβέρνηση που αναδείχθηκε κατόπιν των πραξικοπηματικών γεγονότων της πλατείας Maidan στο Κίεβο. Δε γνωρίζουμε σε ποιον βαθμό συμβαδίζουν με τις ''αξίες'' και τον ''πολιτικό πολιτισμό'' της ΕΕ, οι κοινές φωτογραφίσεις μελών ενός δυτικοευρωπαϊκού δημοκρατικού κόμματος με στελέχη νεοναζιστικών παραστρατιωτικών οργανώσεων στο κέντρο της ουκρανικής πρωτεύουσας. Θα ήταν πραγματικά πολύ παράξενο αν απ' όλα αυτά τα ''σκοτεινά'' δίκτυα υπονόμευσης της Ρωσικής Ομοσπονδίας απουσίαζαν και κάποιοι αποστάτες, σαν τον πρώην βουλευτή της Κρατικής Δούμας Ilya Ponomarev.
Φυσικά, κατά την προσφιλή τακτική της Δύσης, διάφορες δεξαμενές σκέψης (think tanks) όπως το Jamestown Foundation - που ιδρύθηκε το 1984 με την αρωγή του τότε διευθυντή της CIA William J. Casey- εμπλέκονται κι αυτές ενεργώς στις συγκεκαλυμμένες ανατρεπτικές προσπάθειες. Το εν λόγω ίδρυμα απαγορεύτηκε στη Ρωσία το 2020, επειδή διαπιστώθηκε ότι διακινούσε προπαγανδιστικό υλικό σχετικό με τον κατακερματισμό της χώρας. Παρόμοιες είναι και οι περιπτώσεις του Ινστιτούτου Hudson (που χρηματοδοτείται, μεταξύ άλλων, και από την κυβέρνηση της Ταϊβάν) και του ''Παγκοσμίου Συνδέσμου για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία'' (πρώην ''Παγκόσμιος Αντικομμουνιστικός Σύνδεσμος'').
Φίλιππος Μπουράτογλου – Απόφοιτος του Κέντρου Γεωπολιτικών Αναλύσεων του NewYorkCollege - Ιστορικός ερευνητης - Εκπαιδευτής πολεμικών τεχνών