Μπορούμε να αναρωτηθούμε......
Γιατί τελικώς η πολυπολικότητα είναι τόσο σημαντική; Διότι το αντίθετό της, ο μονοπολικός Κόσμος, είναι ανήθικος, άδικος και ξεπερασμένος. Υπό τη μονοπολικότητα, σχεδόν τα πάντα, από τα δολλάρια μέχρι το εμπόριο, τις τεχνολογίες και την κλιματική αλλαγή, μπορούν να οπλοποιηθούν. Και οι κυρώσεις, οι πύραυλοι και οι ''έγχρωμες επαναστάσεις'' αποτελούν τον κανόνα και χρησιμοποιούνται κατά βούληση, προκαλώντας πόλεμο, καταστροφή και ανείπωτο πόνο σε εκατομμύρια ανθρώπους στον πλανήτη.
Με την άνοδο της Κίνας, της Ρωσίας, των διευρυνομένων BRICS και άλλων μελών του παγκόσμιου Νότου, μια νέα, πολυπολική διεθνής τάξη αναδύεται με γοργό ρυθμό. Στην περίπτωση της Κίνας, έπειτα από επτά δεκαετίες σοσιαλιστικής οικοδόμησης η Κίνα έγινε - για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία- η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο (με την ισοτιμία αγοραστικής δύναμης από το 2014), το μεγαλύτερο βιομηχανικό, μεταποιητικό και εμπορικό έθνος, με τη μεγαλύτερη καταναλωτική αγορά. Με ρυθμό επίτευξης ενός βιομηχανικού και τεχνολογικού άλματος ανά δεκαετία, από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, η Κίνα βρίσκεται τώρα στην πρώτη γραμμή της τετάρτης βιομηχανικής επανάστασης (με Big Data, AI και κβαντικές τεχνολογίες) και είναι πλέον η μόνη χώρα που μπορεί να παρέχει αγαθά, υπηρεσίες και τεχνογνωσία και από τις τέσσερις βιομηχανικές επαναστάσεις, σε ολόκληρο τον κόσμο. Όλες αυτές οι εξελίξεις άλλαξαν όχι μόνο την ίδια τη Λ.Δ. της Κίνας αλλά και το παγκόσμιο τοπίο, για πάντα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Κίνα ξεκίνησε την πρωτοβουλία Belt and Road Initiative πριν από έντεκα χρόνια, με περισσότερες από 150 χώρες να συμμετέχουν στην κατασκευή χιλιάδων μεγάλων έργων, βασιζόμενες στην κινεζική ιδέα ''συζητήστε μαζί, χτίστε μαζί, επωφεληθείτε μαζί''. Το BRI έχει γίνει πλέον η μεγαλύτερη πλατφόρμα διεθνούς συνεργασίας στην ιστορία της ανθρωπότητας. Πρόκειται στην ουσία για ένα όραμα με τέτοια δυναμική, που από μόνο του θέτει μια καλή βάση για την αναδυόμενη πολυπολική παγκόσμια τάξη πραγμάτων.
Ως πλήρως ανεπτυγμένος και ανεξάρτητος πόλος του διεθνούς συστήματος, η Κίνα είναι επίσης ένα Πολιτισμικό Κράτος, με πλήρη πολιτική κυριαρχία, ισχυρή αμυντική ικανότητα, τεράστια οικονομική, τεχνολογική, πολιτιστική και πνευματική δύναμη. Το μοτίβο που προβάλλει είναι το σύνθημα ''ενωθείτε και ευημερήστε'', ως εναντίωση στη δυτική πεποίθηση του ''διαίρει και βασίλευε''. ''Αγκαλιάζουμε ένα κοινό μέλλον για την ανθρωπότητα'' ισχυρίζονται οι Κινέζοι, σε αντίθεση με το αμερικανικό δόγμα ''αν δεν είσαι στο τραπέζι, είσαι στο μενού''.
Ομοίως, παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις και αποκλίνουσες απόψεις σχετικώς με την τρέχουσα σύγκρουση στην Ουκρανία, η ακλόνητη αποφασιστικότητα της Ρωσίας να συγκρουστεί με τη μονοπολική παγκόσμια τάξη και το πολεμικό ήθος που έχει επιδείξει εκτιμώνται ευρέως ανά τον Κόσμο. Είναι αλήθεια ότι η Ρωσία είναι απομονωμένη από τη Δύση, αλλά είναι επίσης αλήθεια ότι η Δύση είναι απομονωμένη απ' όλον τον υπόλοιπο Κόσμο. Αυτή η διεθνής αποδοχή αποτελεί ισχυροτάτη απόδειξη ότι η Ρωσία είναι επίσης ένας πλήρως ανεξάρτητος πόλος, με πολιτική κυριαρχία, στρατιωτική ισχύ, οικονομικό βάθος, και όλη την πολιτιστική και πνευματική δύναμη που απαιτείται για εκείνον που φιλοδοξεί να καταστεί πυλώνας ενός ολότελα νέου διεθνούς συστήματος.
Πολλοί περισσότεροι πόλοι του αναδυομένου διεθνούς συστήματος έχουν εμφανιστεί με δυναμικό τρόπο τα τελευταία χρόνια. Όχι μόνο η Κίνα και η Ρωσία, αλλά και η Ινδία, η Βραζιλία, το Ιράν, η Τουρκία, καθώς και τα αναπτυσσόμενα μέλη των BRICS και του παγκόσμιου Νότου, παρά τις όποιες διαφορές, μοιράζονται από κοινού την ίδια φιλοδοξία και τον ίδιο στόχο: την εγκαθίδρυση μιας πολυπολικής παγκόσμιας τάξης, βασισμένης στην ειρήνη, την ανάπτυξη, τη δικαιοσύνη, τον αμοιβαίο σεβασμό και την κοινή ευημερία. Πολλοί από αυτούς τους αναδυομένους πόλους βλέπουν επίσης τους εαυτούς τους ως Πολιτισμικά Κράτη ή -με άλλα λόγια- ως πολιτισμικές κοινότητες. Εάν η μονοπολικότητα των ΗΠΑ υποστηρίζεται από το διαβόητο ''βαθύ'' αμερικανικό κράτος, το οποίο τόσες ζημίες έχει προκαλέσει στην ανθρωπότητα, τα Πολιτισμικά Κράτη είναι γνωστά για τους ''βαθείς'' πολιτισμούς αλλά και τους ''βαθείς'' λαούς τους, δηλαδή λαούς που έχουν επίγνωση των πολιτισμικών τους καταβολών και των αξιακών συστημάτων που εδράζονται σε αυτές. Όλοι αυτοί οι αναδυόμενοι πόλοι απορρίπτουν με τρόπο κατηγορηματικό τη δυτική προπαγανδιστική ηθικολογία και την επιβολή της δυτικής θέλησης στον Κόσμο.
Ο επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Josep Borrell, παραδέχθηκε πριν από λίγο καιρό ότι ''σχεδόν όλοι (στον μη δυτικό Κόσμο) πιστεύουν τώρα ότι υπάρχουν αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις, σε σχέση με το δυτικό πρότυπο, όχι μόνο από οικονομική άποψη αλλά και στα πεδία της τεχνολογίας, της στρατιωτικής ισχύος και της ιδεολογίας.'' Αυτό αποτελεί αυταπόδεικτη πλέον αλήθεια. Είτε στη σφαίρα της ''σκληρής'' (υλικής) ισχύος, είτε στη σφαίρα της ''ήπιας'' (πνευματικής) ισχύος, η στροφή προς μια πολυπολική παγκόσμια τάξη πραγμάτων έχει καταστεί ακαταμάχητη τάση στην Ιστορία του 21ου αιώνος.
Ας την αποδεχτούμε και ας την καλωσορίσουμε λοιπόν, ελπίζοντας σε έναν καλύτερο και δικαιότερο Κόσμο στο μέλλον.
Φίλιππος Μπουράτογλου – Απόφοιτος του Κέντρου Γεωπολιτικών Αναλύσεων του NewYorkCollege - Ιστορικός ερευνητης - Εκπαιδευτής πολεμικών τεχνών