NORD STREAM 2 - Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ Ο ΝΕΟΣ ΠΟΛΥΠΟΛΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.





 


Περί τα τέλη Οκτωβρίου 2019, η κυβέρνηση της Δανίας επέλεξε να πάει ενάντια στα συμφέροντα της Ουάσιγκτον, όταν έδωσε άδεια στη ρωσική Gazprom να περάσει τον υπό κατασκευή υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου Nord Stream 2 διά μέσου των χωρικών υδάτων της. Επρόκειτο για μια θεαματική αλλαγή στάσης της σκανδιναβικής χώρας όσον αφορά τις διεθνείς της σχέσεις- μια αλλαγή που θα μπορούσε να συνδεθεί με την κυβερνητική αλλαγή που γνώρισε η Δανία νωρίτερα φέτος. Πιο συγκεκριμένα, τον Ιούνιο του 2019, ο κεντροδεξιός συνασπισμός (φιλελεύθερος-συντηρητικός, με προσανατολισμούς ευθυγραμμισμένους με εκείνους των νεοσυντηρητικών στις ΗΠΑ) ηττήθηκε στις εκλογές από τον -κυβερνώντα πλέον- κεντροαριστερό συνασπισμό,αποτελούμενο κυρίως από σοσιαλιστικά κόμματα.

Από γεωπολιτική άποψη, η δημιουργία του Nord Stream 2, που θα δημιουργήσει μια άμεση σύνδεση ενεργειακών πόρων μεταξύ Γερμανίας και Ρωσίας, φέρνοντας έτσι αυτές τις δύο ιστορικές δυνάμεις πιο κοντά, είναι πολύ θετική εξέλιξη για την ίδια την Ευρώπη. Ως εκ τούτου, η ΕΕ πρόκειται να ενισχύσει τη θέση της έναντι των ΗΠΑ που φαίνονται να χάνουν όλο και περισσότερο την επιρροή τους μεταξύ των Ευρωπαίων συμμάχων τους. Πρόκειται επίσης για ένα καθοριστικό βήμα προς την κατεύθυνση της ανάδειξης των κεντρικών πυλώνων του νέου (υπό διαμόρφωση ακόμη) Πολυπολικού Κόσμου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση,αν θέλει να διαδραματίσει κάποιον ρόλο πρωταγωνιστή και όχι κομπάρσου στον νέο αυτόν Κόσμο,θα πρέπει να οικοδομήσει σχέσεις συνεργασίας και αλληλοκατανόησης με τους μεγάλους Πολιτισμούς με τους οποίους γειτνιάζει.

Ο Ρώσος πρόεδρος Vladimir Putin έσπευσε να επαινέσει την απόφαση της νέας κυβέρνησης της Δανίας, με διθυραμβικό τόνο: ''Χαιρετίζουμε αυτήν την απόφαση […]η Δανία έχει αποδειχθεί υπεύθυνος παράγοντας όσον αφορά τη διεθνή επικοινωνία, υπερασπίζοντας ταυτοχρόνως τα συμφέροντά της και την κυριαρχία της-ομοίως και τα συμφέροντα των κυρίων εταίρων της στην Ευρώπη, που ενδιαφέρονται για τη διαφοροποίηση των παραδόσεων των ρωσικών υδρογονανθράκων.''

Η κατασκευή του νέου αγωγού απομακρύνει με αποφασιστικό τρόπο την Ουκρανία από το επίκεντρο της προσοχής, καθώς αυτή θα απωλέσει σε μεγάλο βαθμό τον ρόλο του ''στρατηγικού παράγοντα'' και ενδιαμέσου ως προς το ζήτημα της ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας. Οι ΗΠΑ, οι οποίες διατηρούν στενούς δεσμούς με το νέο- νεοναζιστικό εν πολλοίς- καθεστώς του Κιέβου (και ως έναν βαθμό, το καθοδηγούν), δε μοιάζουν καθόλου ενθουσιασμένες με την προοπτική παράκαμψης των ενεργειακών κόμβων της Ουκρανίας. Επιπλέον, οι προϋποθέσεις για έναν πιο ευρύ διάλογο και μια στενότερη συνεργασία μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας έχουν πλέον καθορισθεί και η ίδια η δυναμική των εξελίξεων οδηγεί την Ουάσιγκτον να βλέπει το όλο εγχείρημα με τεράστια δυσπιστία. Πρέπει πάντως να επισημάνουμε πως η γερμανική κυβέρνηση, επιδεικνύοντας πνεύμα καλής πίστης , έχει διακηρύξει πως προϋπόθεση για την κατασκευή του Nord Stream 2 αποτελεί η συνέχιση της διακίνησης υδρογονανθράκων μέσω Ουκρανίας, από τη ρωσική Gazprom -τουλάχιστον για το εγγύς μέλλον.

Οι ΗΠΑ έχουν ήδη υιοθετήσει μία εξαιρετικά επιθετική ρητορική όσον αφορά την προοπτική ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας, μία ρητορική στην οποία καταφεύγουν σε κάθε ευκαιρία. Ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Ρικ Πέρι, έχει απειλήσει ανοικτά ότι η χώρα του σκοπεύει να επιβάλει κυρώσεις σε όλες τις εταιρείες που εμπλέκονται στην κατασκευή αυτού του έργου. Η απειλή υλοποιήθηκε με την κατάθεση σχετικού νομοσχεδίου, που πέρασε από την αρμόδια επιτροπή της Γερουσίας των ΗΠΑ τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους (2019), αλλά πρέπει ακόμη να συζητηθεί και στην ολομέλεια.Το αν το προς ψήφιση νομοσχέδιο αποσκοπεί στην επιβολή κυρώσεων μόνο σε ευρωπαϊκές κατασκευαστικές εταιρείες ή μόνο σε ρωσικές ,ή και στις δύο, δεν είναι απολύτως σαφές και μένει να διευκρινιστεί. Παρά ταύτα, το γεγονός ότι μια μικρομεσαία χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Δανία, έδωσε το ''πράσινο φως'' για την κατασκευή του αγωγού,αγνοώντας τις απειλές , είναι πολύ ελπιδοφόρο.

Μια νέα Παγκόσμια Τάξη, βασισμένη στην Πολυπολικότητα, αναδύεται σιγά-σιγά. Και όσο περισσότερο η απόσυρση των ΗΠΑ από τις διεθνείς υποθέσεις, σε πολλές γεωγραφικές περιφέρειες , θα δημιουργεί κενά, τόσο πιο γρήγορα τα πολιτισμικά μπλοκ θα είναι σε θέση να δυναμώσουν, να ωριμάσουν και να εδραιωθούν. Η ΕΕ φαίνεται πως βρίσκεται σε αυτό ακριβώς το κρίσιμο σταυροδρόμι, με το μέλλον να περιμένει, γεμάτο ενδιαφέρουσες προοπτικές αλλά -ίσως - και οδυνηρές εκπλήξεις.

Φίλιππος Μπουράτογλου – Απόφοιτος του Κέντρου Γεωπολιτικών Αναλύσεων του NewYorkCollege - Ιστορικός ερευνητης - Εκπαιδευτής πολεμικών τεχνών